Η Μεξικανή κομμουνίστρια, φεμινίστρια, χειρουργός και μικροβιολόγος, δρ Έστερ Τσάπα Τιχερίνα, γεννήθηκε στις 22 Οκτωβρίου 1904 στο Σαν Λουίς Ποτοσί του Μεξικού. Μια επιβλητική διανοούμενη και αφοσιωμένη ηγέτιδα του Μεξικανικού Κομμουνιστικού Κόμματος, η ζωή της Τσάπα υπήρξε μια πολυεπίπεδη δράση για την κοινωνική δικαιοσύνη, που συνέδεε τους αγώνες για τα δικαιώματα των γυναικών, την αξιοπρέπεια της εργασίας, τη δημόσια υγεία και τη διεθνιστική αλληλεγγύη. Η κληρονομιά της δεν είναι μιας μόνο γραμμής, αλλά ένα πυκνά υφασμένο υφαντό δράσης, που αμφισβήτησε τα ίδια τα θεμέλια μιας πατριαρχικής και άνισης κοινωνίας.
Ως μία από τις πρώτες γυναίκες χειρουργούς στο Μεξικό, η Τσάπα ήρθε αντιμέτωπη με σημαντικά εμπόδια λόγω φύλου μέσα στο ιατρικό κατεστημένο. Η επαγγελματική της ζωή ήταν αφιερωμένη στη θεραπεία και στην επιστημονική έρευνα· εργάστηκε ως γιατρός, ενώ παράλληλα υπερασπιζόταν τα δικαιώματα των ασθενών και των συναδέλφων της. Η ιατρική της σταδιοδρομία δεν ήταν χωριστή από την κομμουνιστική της δράση· αποτέλεσε το θεμέλιο από το οποίο είδε και πολέμησε τις συστημικές αδικίες, ιδιαίτερα εκείνες που αφορούσαν τις γυναίκες και την εργατική τάξη.
Τη δεκαετία του 1930 και του 1940, η Έστερ Τσάπα υπήρξε κεντρική μορφή στον αγώνα για το δικαίωμα ψήφου των γυναικών στο Μεξικό. Ήταν βασικό μέλος του Ενιαίου Μετώπου για τα Δικαιώματα των Γυναικών, ενός ευρύτερου συνασπισμού που ένωσε γυναίκες από διαφορετικά πολιτικά ρεύματα με κοινό αίτημα το δικαίωμα στην ψήφο. Σε αντίθεση με ορισμένες σύγχρονές της, ο φεμινισμός της Τσάπα ήταν ρητά σοσιαλιστικός. Υποστήριζε ότι τα πολιτικά δικαιώματα είναι άνευ νοήματος χωρίς την οικονομική χειραφέτηση, αγωνιζόμενη όχι μόνο για το δικαίωμα ψήφου, αλλά και για τα δικαιώματα των εργαζόμενων γυναικών — ίση αμοιβή, άδειες μητρότητας και προστασία από την εκμετάλλευση. Ήταν βασική συντάκτρια και υπογράφουσα της ιστορικής αίτησης του 1935 προς τον πρόεδρο Λάθαρο Κάρδενας, που διατύπωνε με δύναμη το αίτημα για πλήρη πολιτειότητα των γυναικών. Η δράση της ήταν αδιάκοπη: έγραφε, οργάνωνε, και μιλούσε δημόσια, ασκώντας πίεση στην κυβέρνηση. Μαζί με άλλες εξέχουσες φεμινίστριες, όπως τη Ματίλντε Μοντόγια (την πρώτη γυναίκα γιατρό στο Μεξικό) και τη Μαρία Ρίος Κάρδενας, η Τσάπα συνίδρυσε το Ateneo Mexicano de Mujeres, μια πνευματική εταιρεία που έγινε κρίσιμο κέντρο φεμινιστικής σκέψης, διαλόγου και στρατηγικού σχεδιασμού.
Το όραμα δικαιοσύνης της Τσάπα ξεπερνούσε τα σύνορα του Μεξικού, καθώς ο διεθνισμός αποτελούσε θεμελιώδη αρχή των πολιτικών της πεποιθήσεων. Τις δεκαετίες του 1950 και 1960, στο απόγειο του Ψυχρού Πολέμου, ηγήθηκε της Επιτροπής Φιλίας Μεξικανού και Κινέζικου Λαού. Ήταν μια πράξη θάρρους και διεθνιστικής αλληλεγγύης, καθώς οικοδομούσε πολιτιστικές και πολιτικές γέφυρες ανάμεσα στους λαούς του Μεξικού και της Κίνας, σε μια εποχή παγκόσμιας έντασης. Όπως πολλοί διανοούμενοι της γενιάς της, υπήρξε θερμή υποστηρίκτρια της Ισπανικής Δημοκρατίας κατά τον Ισπανικό Εμφύλιο, καταδικάζοντας τις φασιστικές δυνάμεις του Φρανθίσκο Φράνκο.
Ως ηγετικό στέλεχος του Μεξικανικού Κομμουνιστικού Κόμματος, η Τσάπα επέμενε το κόμμα να θέτει στο επίκεντρο το «γυναικείο ζήτημα» και να ενσωματώνει τον φεμινιστικό αγώνα στο ευρύτερο επαναστατικό του πρόγραμμα. Υπήρξε πολυγραφότατη συγγραφέας, με άρθρα για τον σοσιαλισμό, τον φεμινισμό και την επιστήμη, που δημοσιεύονταν στον κομματικό Τύπο και σε άλλες αριστερές εκδόσεις, διασφαλίζοντας ότι οι φωνές και οι ιδιαίτερες διεκδικήσεις των γυναικών ακούγονταν μέσα στις συχνά ανδροκρατούμενες δομές της Αριστεράς.
Αν και οι Μεξικανές απέκτησαν τελικά το δικαίωμα ψήφου το 1953, ο ευρύτερος αγώνας της Έστερ Τσάπα εξακολουθεί να εμπνέει νέες γενιές.
Η δρ Έστερ Τσάπα υπήρξε κάτι πολύ περισσότερο από μια γιατρός ή μια φεμινίστρια· ήταν μια διορατική οραματίστρια που αφιέρωσε τη βαθιά της διανόηση και το πάθος της στη δημιουργία ενός πιο δίκαιου και ισότιμου κόσμου. Η ιστορία της αποτελεί ένα ζωτικό κεφάλαιο στην ιστορία του Μεξικού, του φεμινισμού και της διαρκούς δύναμης της αλληλεγγύης.
πηγή πληροφοριών σε ελεύθερη μετάφραση: Socialist and progressive world
